Grape Seed Extract (สารสกัดจากเมล็ดองุ่น)
องุ่นนอกจากจะนำเนื้อไปกินหรือทำเป็นเครื่องดื่มไว้ดื่มแล้ว ยังมีการนำเมล็ดองุ่น หรือ Grape Seed มาใช้เป็นยาหรือสมุนไพรที่มีประโยชน์ต่อร่างกายด้วย เพราะในเมล็ดองุ่นมีสารโอลิโกเมอริก โปรแอนโธไซยานิดินส์ (Oligomeric Proanthocyanidins) หรือ OPCs ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยต้านอนุมูลอิสระ สามารถช่วยป้องกันโรคและป้องกันไม่ให้เซลล์ต่างๆ ในร่างกายถูกทำลายจากอนุมูลอิสระได้6 จึงนิยมนำมาสกัดจนเป็นสารสกัดจากเมล็ดองุ่น หรือ Grape Seed Extract โดยส่วนใหญ่สารสกัดจากเมล็ดองุ่นมักได้มาจากเมล็ดที่อยู่ในองุ่นพันธุ์ Vitis vinifera เป็นองุ่นป่าที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบเมดิเตอร์เรเนียน ยุโรปกลางและตะวันออกเฉียงใต้ของเอเชียบริเวณทะเลคัสเปียน10 นิยมปลูกเพื่อกินแบบสดๆ นำไปหมักทำไวน์ แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ
รวมถึงนำมาทำเป็นสารสกัดเพื่อใช้ในทางการแพทย์
ประโยชน์ของสารสกัดเมล็ดองุ่น
สารสกัดจากเมล็ดองุ่น อุดมไปด้วยสารอาหารมากมายที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เป็นแหล่งรวมวิตามิน แร่ธาตุ กรดไขมัน
และสารต้านอนุมูลอิสระประสิทธิภาพสูง จึงมีประโยชน์ต่อร่างกายในด้านต่างๆ ดังนี้
สร้างคอลลาเจน และบำรุงกระดูก
สารฟลาโวนอยด์ในเมล็ดองุ่นมีประโยชน์ในการเสริมสร้างมวลกระดูก ช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างกระดูก (Osteoclast) และยับยั้งการการทำงานของเซลล์สลายกระดูก (Osteoblast) จึงช่วยป้องกันโรคกระดูกพรุน ลดการอักเสบเรื้อรังและการทำลายกระดูกจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ อีกทั้งยังจับกับโครงสร้างคอลลาเจนโดยตรง และช่วยยับยั้งเอนไซม์คอลลาจีเนส (Collagenase) และอิลาสเตส (Elastase) ที่เป็นตัวการทำลายคอลลาเจน
สร้างภูมิคุ้มกัน
สารสกัดจากเมล็ดองุ่นมีวิตามินอี และสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด โดยเฉพาะสารโปรแอนโทไซยานิดิน (Proanthocyanidins) ไฟโตนิวเทรียนท์กลุ่มฟลาโวนอยด์ สุดยอดสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพเหนือกว่าวิตามินซี วิตามินอี และเบต้าแคโรทีน
ช่วยเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันให้มีประสิทธิภาพ ยับยั้งปฏิกิริยาออกซิเดชัน ช่วยชะลอการเสื่อมของเซลล์ต่างๆ ในร่างกาย
ช่วยเรื่องระบบไหลเวียนเลือด
สารสกัดจากเมล็ดองุ่นจึงช่วยยับยั้งการทำลายผนังหลอดเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนได้สะดวก ความดันโลหิตลลง ลดอัตราการเต้นของหัวใจ
และความเสี่ยงในการเกิดลิ่มเลือด รวมถึงป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดได้
ลดคอเลสเตอรอล
สารสกัดเมล็ดองุ่นมีส่วนช่วยลดระดับ LDL-Cholesterol ซึ่งเป็นไขมันชนิดไม่ดี รวมถึงช่วยยับยั้งปฏิกิริยาออกซิเดชันของไขมันในหลอดเลือด
จากการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง ซึ่งเป็นสาเหตุให้เกิดความผิดปกติของผนังหลอดเลือด และทำให้หลอดเลือดตีบ แตก หรืออุดตันได้
บำรุงสมอง
กรดแกลลิก (Gallic acid) ซึ่งเป็นสารฟลาโวนอยด์ในเมล็ดองุ่น มีคุณสมบัติเป็นทั้งสารต้านอนุมูลอิสระ และสารต้านการอักเสบ ช่วยบำรุงสมอง ชะลอและป้องกันความเสื่อมของระบบประสาท ป้องกันการจับตัวของโปรตีนที่ชื่อว่าเบต้าอะไมลอยด์ (Beta-amyloid) กับเซลล์สมอง ซึ่งเป็นสาเหตุให้เซลล์สมองเสื่อม
และนำไปสู่โรคอัลไซเมอร์ เป็นสาเหตุให้เซลล์สมองเสื่อม และนำไปสู่โรคอัลไซเมอร์ โดยผลจากงานวิจัยชิ้นหนึ่งระบุว่า
ผู้สูงอายุที่ได้รับสารสกัดจากเมล็ดองุ่นวันละ 250 มิลลิกรัม
ติดต่อกัน 12 สัปดาห์ มีภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลลดลง ในขณะที่มีพัฒนาการทางด้านสมาธิ ความจำ รวมถึงการใช้ภาษาที่ดีขึ้น
ช่วยบำรุงไต
เมล็ดองุ่นมีสารโพลีฟีนอล ที่ช่วยเสริมการทำงานของไตให้มีประสิทธิภาพ ปกป้องไตจาก Oxidative stress
หรือภาวะที่ร่างกายมีอนุมูลอิสระมากเกินสมดุลจนทำให้เกิดการอักเสบ และส่งผลต่อการทำงานของไต นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่ยืนยันว่า
สารสกัดจากเมล็ดองุ่นมีส่วนช่วยลดการอักเสบและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของไตในกลุ่มผู้ป่วยไตเรื้อรังได้อีกด้วย
ช่วยบำรุงตับ
เนื่องจากเมล็ดองุ่นมีสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดการอักเสบ ลดการเกิดอนุมูลอิสระ
ป้องกันและลดภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งอาจนำไปสู่โรคตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง หรือมะเร็งตับได้
ยับยั้งเชื้อรา
เมล็ดองุ่นสกัดมีสรรพคุณเป็นยาแผนโบราณใช้รักษาโรคที่เกิดจากเชื้อรา เนื่องจากมีสารฟลาโวนอยด์ปริมาณสูง ช่วยออกฤทธิ์ต้านการอักเสบ
และยับยั้งเชื้อราแคนดิดา (Candida) ซึ่งเป็นเชื้อยีสต์ที่มีในร่างกายทุกคน
แต่หากมีจำนวนมากกว่าปกติจะก่อให้เกิดโรค เช่น เชื้อราในช่องคลอด เชื้อราในช่องปาก เป็นต้น
ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็ง
พบว่าสารสกัดจากเมล็ดองุ่นมีประสิทธิภาพช่วยยับยั้งเซลล์มะเร็งในเต้านม ปอด ตับ กระเพาะอาหาร ช่องปาก
และต่อมลูกหมาก อีกทั้งยังมีงานวิจัยอื่นๆ ที่ระบุว่าสารสกัดจากเมล็ดองุ่นช่วยลดผลข้างเคียงจากการทำเคมีบำบัด
เช่น ลดความเป็นพิษต่อตับจากการใช้ยา Doxorubicin (Dox) ที่ส่งผลกระทบต่อตับและหัวใจในผู้ป่วยมะเร็งด้วย
ช่วยสมานแผล
สารสกัดจากเมล็ดองุ่นมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ต้านเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา ลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
และช่วยกระตุ้นกระบวนการสร้างเซลล์ผิวใหม่ จึงสามารถช่วยสมานแผล ทำให้แผลหายไวขึ้น
